ورود عضویت
دهه

نوتام (NOTAM) چیست؟



تهیه شده در دهه دات کام | بروزرسانی شده در 1404/11/12
22 کاربر از این مقاله دیدن کرده اند
در هر دوره‌ای که خبرهایی درباره محدودیت پرواز، بسته شدن فضاهای هوایی یا شرایط خاص امنیتی منتشر می‌شود، واژه‌ای که زیاد شنیده می‌شود NOTAM یا «نوتام» است. واژه‌ای فنی که اگر درست فهمیده نشود، به‌راحتی باعث ترس، شایعه و برداشت‌های نادرست می‌شود.

این مقاله تلاش می‌کند نوتام را هم به زبان ساده و هم به شکل تخصصی توضیح دهد؛ طوری که هم مسافر عادی سردرگم نشود، هم مخاطب حرفه‌ای بتواند عمیق‌تر مطالعه کند.


NOTAM چیست؟


NOTAM مخفف Notice to Airmen یا در اصطلاح جدیدتر Notice to Air Missions است.

نوتام یک اطلاعیه رسمی هوانوردی است که توسط مراجع ذی‌صلاح صادر می‌شود تا خلبانان، شرکت‌های هواپیمایی و واحدهای کنترل ترافیک هوایی را از مواردی آگاه کند که می‌تواند بر ایمنی یا نحوه انجام پرواز تأثیر بگذارد.

به زبان ساده:

نوتام یعنی «یک نکته مهم که خلبان باید قبل از پرواز بداند».


نوتام چه چیزهایی را اطلاع می‌دهد؟


نوتام‌ها می‌توانند شامل طیف گسترده‌ای از اطلاعات باشند، از جمله:

    1. محدودیت یا تغییر در استفاده از فضای هوایی
    2. فعالیت‌های نظامی، آموزشی یا آزمایشی
    3. خرابی یا خاموشی تجهیزات ناوبری
    4. تغییر وضعیت باندها یا فرودگاه‌ها
    5. فعالیت پهپادها (RPAS / UAV)
    6. عملیات خاص مانند آتش‌نشانی هوایی، مانورها یا تمرین‌ها

نکته مهم اینجاست:
صدور نوتام به‌خودی‌خود به معنی توقف همه پروازها نیست.

یکی از بزرگ‌ترین سوءبرداشت‌ها درباره نوتام


بسیاری تصور می‌کنند:

«نوتام صادر شده = آسمان بسته شده»
این برداشت اشتباه است.

نوتام‌ها معمولاً:
  1. محدود
  2. هدفمند
  3. وابسته به نوع پرواز
  4. وابسته به روش ناوبری
هستند.
برای فهم درست نوتام، باید با دو مفهوم کلیدی آشنا شد:

VFR و IFR یعنی چه؟

VFR چیست؟

VFR – Visual Flight Rules یا  قوانین پرواز دیداری

در پروازهای VFR:
  1. خلبان برای هدایت هواپیما به دید بیرون متکی است
  2. مسیر‌یابی، تشخیص موانع و حفظ فاصله با مشاهده مستقیم انجام می‌شود
  3. شرایط آب‌وهوایی باید اجازه دید مناسب بدهد
  4. پروازهای VFR معمولاً شامل:
  5. پروازهای آموزشی
  6. هواپیماهای سبک
  7. پروازهای تفریحی و خصوصی
  8. ایرتاکسی‌ها ( تاکسی‌های هوایی ) 
هستند.

IFR چیست؟

IFR – Instrument Flight Rules یا قوانین پرواز ابزاری

در پروازهای IFR:
خلبان بر اساس ابزارهای داخل کابین پرواز می‌کند
هدایت و ناوبری تحت کنترل کنترل ترافیک هوایی (ATC) است
دید بیرونی شرط اصلی پرواز نیست

پروازهای IFR شامل:
  1. پروازهای مسافربری
  2. پروازهای تجاری
  3. خطوط هوایی داخلی و بین‌المللی
می‌شوند.

چرا بسیاری از نوتام‌ها فقط VFR را محدود می‌کنند؟


پروازهای VFR:

  1. به دید وابسته‌اند
  2. آزادی مانور بیشتری دارند
  3. و کنترل کمتری از سوی ATC دریافت می‌کنند

به همین دلیل، در شرایط خاص:
  1. امنیتی
  2. تمرینی
  3. نظامی
  4. یا تراکم ترافیک
اولین محدودیت‌ها معمولاً روی VFR اعمال می‌شود، نه IFR.

این یعنی:

  1. پروازهای مسافربری معمولاً ادامه پیدا می‌کنند
  2. ولی پروازهای سبک، آموزشی یا خصوصی ممکن است موقتاً محدود شوند

آیا نوتام می‌تواند فقط یک شهر یا منطقه را شامل شود؟

بله. کاملاً.

نوتام‌ها می‌توانند:
  1. فقط یک فرودگاه
  2. فقط یک شهر
  3. فقط یک کریدور هوایی
  4. یا یک لایه ارتفاعی خاص
را در بر بگیرند.

نوتام الزاماً «ملی» یا «سراسری» نیست.

انواع رایج کدها و اصطلاحات در نوتام‌ها


برای مخاطب تخصصی‌تر، آشنایی با برخی کدها مفید است:

  1. VFR: پرواز دیداری
  2. IFR: پرواز ابزاری
  3. CTR: منطقه کنترل‌شده فرودگاه
  4. TMA: منطقه مانور ترمینال
  5. FIR: منطقه اطلاعات پروازی
  6. AD: فرودگاه (Aerodrome)
  7. RWY: باند پرواز
  8. NAV: تجهیزات ناوبری
  9. UAV / RPAS: پهپاد
  10. DNG / RSTR / PROHIBITED: مناطق خطرناک، محدود یا ممنوعه

وجود این کدها باعث می‌شود نوتام‌ها کوتاه، دقیق و استاندارد باشند.


آیا مسافران عادی باید نگران نوتام باشند؟


در اغلب موارد:
خیر

شرکت‌های هواپیمایی:
  1. نوتام‌ها را قبل از هر پرواز بررسی می‌کنند
  2. مسیر، ارتفاع یا زمان را در صورت نیاز تنظیم می‌کنند
  3. و فقط در شرایط خاص، پرواز را لغو می‌کنند

اگر نوتامی واقعاً پرواز مسافربری را متوقف کند:
  1. اطلاع‌رسانی رسمی و عمومی انجام می‌شود
  2. و موضوع پنهان یا مبهم باقی نمی‌ماند

جمع‌بندی نهایی 


  1. نوتام ابزار اطلاع‌رسانی ایمنی است، نه اعلان بحران
  2. همه نوتام‌ها پروازهای مسافربری را شامل نمی‌شوند
  3. تفاوت VFR و IFR کلید فهم درست خبرهاست
  4. بسیاری از محدودیت‌ها صرفاً فنی و پیشگیرانه هستند
  5. تفسیر نوتام بدون دانش پایه، منبع اصلی شایعات است

چرا دانستن این موضوع مهم است؟


چون هر بار که واژه «نوتام» بدون توضیح درست منتشر می‌شود،
بین «اطلاعیه فنی» و «بحران عمومی» فاصله‌ای نمی‌ماند.

دانستن، دقیق خواندن و تفکیک مفاهیم، به اندازه خود پرواز، موضوع ایمنی است.
منبع : دهه دات کام