به گزارش پايگاه اطلاع رساني مرکز گردشگري علمي-فرهنگي دانشجويان ايران(istta) به نقل از تسنيم، روزهاي دهه سوم ماه مبارک رمضان را آغاز مي‌کنيم، روزهايي که راز و نياز با خداي متعال و شب‌هاي قدر، نقل محافل است و در اين روزها هر کس به نوعي خود را به معبود الهي نزديک مي‌کند. يکي از موضوعاتي که در انتهاي اين ماه، يعني حدود 7 تا 8 روز ديگر داغِ داغ مي‌شود موضوع سفر و مسافرت در پايان ماه مبارک به خصوص در ايام تعطيلات عيد فطر است که با توجه به اينکه احتمالاً عيد فطر يکي از روزهاي پنج شنبه و جمعه است و روز بعد از عيد فطر هم طبق مصوبه مجلس تعطيل خواهد بود مسافرت، جزء برنامه برخي‌ها قرار مي‌گيرد. به گفته برخي کارشناسان گردشگري، پيک مسافرت‌هاي تابستان که به آغاز ماه مبارک رمضان کاهش يافته بود بعد از ماه مبارک و در 50 روز پاياني فصل تابستان دوباره آغاز مي‌شود و خيلي ‌ها کوله‌بار سفر خود و خانواده را مي‌بندند و مدتي را دور از اشتغالات ذهني و فکري زندگي روزمره، خود را به دامان سفر مي‌سپارند تا با انرژي مضاعفي به محل کار خود و زندگي برگردند. يکي از سوالاتي که ذهن بسياري از کارشناسان گردشگري را به خود مشغول کرده است موضوع مسافرت‌هاي شخصي مردم است که به خصوص در پيک‌هاي سفر نه تنها کمکي به صنعت گردشگري نمي‌کند بلکه در برخي موارد ضرر و زيان آن بيشتر از سود آن است به طوري که تخريب محيط زيست و ضربه به اقتصاد منطقه‌هاي پربازديد از جمله اين موارد به شمار مي‌رود. در اين بين دفاتر گردشگري و تورهاي مسافرتي داخلي وجود دارند که در بيشتر کشورهاي دنيا نقش موثر و مهمي را براي مسافرت‌هاي مردم ايفا مي‌کنند و آنها هستند که به عنوان امين مردم براي، اقدامات لازم را براي رقم‌زدن دوراني آرامش‌بخش و جذاب براي مسافران انجام مي‌دهند و دغدغه مسافران را براي پيداکردن هتل و تهيه غذا و سيستم حمل و نقل برطرف مي‌کنند. اما در ايران به گفته معاون گردشگري کشور تا پايان خرداد 92 بيش از 4 هزار و 200 دفتر خدمات مسافرتي در کشور وجود دارد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 180 درصد رشد داشته است و البته از اين ميزان فقط 4 تا 6 درصد آنها در گردشگري داخلي فعال هستند و مابقي خدمات خود را بيشتر به مسافران خارجي ورودي به کشور و مسافراني که قصد عزيمت به خارج کشور را دارند، مي‌دهند. اينکه چرا مردم ايران مسافرت با وسايل شخصي را به مسافرت با تور و استفاده از امکانات دفاتر خدمات گردشگري ترجيح مي‌دهند موضوع اين گزارش است و مردم و کارشناسان نظرات جالبي در اين باره دارند که اميدواريم تورهاي مسافرتي از يک سو و مسئولان از سوي ديگر اين سخنان را بخوانند و راهکاري عملياتي براي حل آن در نظر گيرند. •استفاده از تور، محدوديت براي مسافر ايجاد مي‌کند مسعود دهقاني، کارمند 52 ساله‌اي که در يکي از شرکت‌هاي خصوصي مشغول به فعاليت است در اين باره مي‌گويد: من حدود دو بار در سال بيشتر نمي‌توانم به دليل شرايط کاري‌ام با خانواده به مسافرت بروم و اين دوبار را دوست دارم راحت باشم. احساس مي‌کنم مسافرت‌کردن با تورهاي گردشگري داخلي ما را محدود مي‌کند و ما نمي‌توانيم در بين راه سفر هرجايي دلمان خواست بايستيم و استراحت کنيم و دوباره حرکت کنيم. وي علت استفاده نکردن از تورهاي گردشگري را مبهم بودن سفر با تورها مي‌داند و مي‌افزايد: من نمي‌دانم چه تورهايي براي چه شهرهايي وجود دارد و اين را هم بايد بگويم که سفر با اين تورها برايم مبهم است يعني نمي دانم دقيقاً با اين تورها کجا مي‌روم و از چه خدماتي استفاده مي‌کنم؟ دهقاني يادآور مي‌شود: البته اين را هم بايد بگويم که من در شهرستان خودمان که حوالي سبزوار است فاميل و آشنا داريم و ترجيح مي‌دهم به نزد آنها بروم و ديد و بازديدي را تاره کنم تا اينکه با تور براي اقامت به هتل بروم. هزينه تورهاي گردشگري گران‌تر از سفرهاي شخصي با مقصد مشترک است ساغر آقايي، خانم خانه دار 34 ساله که سابقه چندين مسافرت با تورها را داشته است نيز در اين زمينه مي‌گويد: سفر با تور تجربه‌هاي خوبي را به انسان مي‌کند و راهنمايان تور در اين زمينه نقش مهمي را دارند که البته سطح اطلاعات و فن بيان هر کدام با هم فرق مي‌کند و بايد بگويم که اين کارشناسان نقش مهمي را در برگزاري يک تور جذاب و جالب يا يک تور خمود و کسل‌کننده دارند. وي مي‌افزايد: اما با اين حال به نظر من هزينه با تور گران‌تر از هزينه با وسايل نقليه شخصي است و با اين هزينه‌اي که تور از ما مي‌گيرد مي‌توان روزهاي بيشتري را در محل اقامت شخصي ماند و استفاده بيشتري برد. آقايي يادور مي‌شود: هزينه غذا و کيفيت آن، هزينه حمل و نقل، هزينه هتل را اگر با هم جمع بزنيم کمتر از زماني مي‌شود که ما مي‌خواهيم با ماشين شخصي و اقامت در هتل‌آپارتمان يا خانه دربست اجاره‌اي مسافرت کنيم در حالي که بايد برعکس باشد چون وقتي جمعي مسافرت انجام مي‌شود قائدتاً بايد هزينه‌ها کمتر شود نه بيشتر. وعده برخي دفاتر گردشگري در ابتداي سفر، در طول مسافرت محقق نمي‌شود کريم بوستان‌زاده، مرد ميانسال 38 ساله‌اي که او هم در زمينه استفاده از تور تجربياتي دارد مي‌گويد: مسافرت با تور نکات مثبتي را به همراه دارد از جمله اينکه آدم با دوستان زيادي آشنا مي‌شود و من حتي با برخي از آنها ارتباط خانوادگي پيدا کرديم. وي مي‌افزادي: اما اينکه مردم از تور کمتر براي مسافرت‌هاي داخلي استقبال مي‌کنند از يک طرف به دفاتر خدمات گردشگري برمي گردد و از يک طرف هم به خود مردم. متأسفانه برخي توردارها در ابتداي ثبت نام براي تور، وعده‌هاي زيادي براي استفاده از امکانات بين‌راه و محل اقامت مي‌دهند اما در عمل مي‌بينيم که واقعاً آنگونه که تعريف کردند نبوده و درجات پايين‌تري از اين امکانات را در طول سفر ارائه دادند و وقتي هم ما اعتراض کرديم جواب درستت و حسابي نشنيديم. وي تصريح مي‌کند: اينگونه رفتارها من را نسبت به استفاده از تورها براي مسافرت‌هاي شخصي همراه با خانواده سرد کرد و ترجيح مي‌دهم با وسيله نقليه‌اي که از دوستم به امانت مي‌گيرم به مسافرت چندروزه بروم. بايد فرهنگ مردم را براي شرکت در فعاليت‌هاي گروهي ارتقا دهيم احمد کرماني‌مقدم، يک متصدي آژانس خدمات گردشگري در اين زمينه مي‌گويد: يکي از علل اساسي اين موضوع که استقبال مردم از تورهاي مسافرتي کم است اين است که هنوز فرهنگ مردم در زمينه فعاليت‌هاي گروهي و شرکت در آنها به آن مرحله نرسيده است که ما به جاي اينکه از وسيله شخصي استفاده و اين همه هزينه کنيم، با تورها که با يک وسيله نقليه گروهي استفاده مي‌کنند مسافرت کنيم. وي مي‌افزايد: بايد سعي کنيم فرهنگ شرکت مردم در فعاليت‌هاي گروهي را ارتقا دهيم چرا که هنوز مردم به اين باور نرسيدند و بايد از طريق رسانه ملي و مطبوعات مردم را براي استفاده از فعاليت‌هاي گروهي و تورها جهت مسافرت‌ها ترغيب کنيم. کرماني‌مقدم يادآور مي‌شود: استفاده از تور براي مسافرت به جاي وسيله شخصي، براي ما هم يقيناً علاوه بر صرفه اقتصادي که دارد موجب مي‌شود خيلي از هزينه‌هايي که دولت چه در بحث تصادفات و چه در بحث ترافيک و زيرساخت‌ها متحمل مي‌شود، کاهش مي‌يابد. عدم توجيه مردم از مزاياي تور، موجب کاهش استقبال آنان از آژانس‌هاي گردشگري است محمود نجات ثابت، يک فعال گردشگري نيز در اين باره مي‌گويد: اگر شخصي قرار باشد به مسافرتي خارج از کشور برود در حالي که نه زبان مقصد را بلد باشد و نه تاکنون از آنجا بازديدي داشته است و همچنين اماکن گردشگري مقصد را نيز نمي‌داند و حتي با وسايل حمل و نقل و قوانين آن کشور نيز ناآشناست به شدت نيازمند راهنما خواهد بود و از آنجا که نمي‌خواهد در کشور مقصد به علت ناآشنايي با هزينه‌ها و دستمزدها، به اصطلاح سرش کلاه برود، ترجيح مي‌دهد که قيمت‌هاي حمل و نقل و اقامت را از قبل با يک تور مشخص بسنجد و بر اساس يک جدول هزينه‌اي از پيش تعيين‌شده‌، مسافرتي با هزينه‌هاي نسبتاً شفاف و مشخص داشته باشد. وي مي‌افزايد:‌ در حالت فوق اکثر مردم دنيا و حتي هموطنان عزيز به سراغ تورها و آژانس‌هاي مسافرتي مي‌روند تا خيال خود را از بابت هزينه‌ها و سردرگمي در کشور-يا کشورهاي- مقصد راحت کنند. لذا با اين مقدمه‌ ابتدايي تقريباً مشخص است که چرا مردم تور و استفاده از راهنما را به جاي مسافرت شخصي و انفرادي ترجيح مي‌دهند. نجات ثابت ادامه مي‌دهد: هرچند ممکن است در تور مذکور،‌ هزينه‌هاي اضافي نيز به فرد تحميل شود؛ مثلا بازديد از برخي مراکزي که شايد هزينه سفر را افزايش دهد يا اقامت در هتل‌هايي که نسبت به هتل‌هاي اطراف، هزينه‌هاي بيشتري دريافت مي‌کنند و البته حتي خود آژانس برگزارکننده‌ تور به ناچار هزينه‌هايي دارد که مبلغ آن را درون هزينه ثبت نام از توريست مي‌گنجاند، اما با تمامي شرايط فوق، باز گردشگر حاضر است که با تور مسافرت کند. اين فعال گردشگري تصريح مي‌کند: حال اگر همين شخص به عنوان دانشجو يا فردي که قبلا مدتي در کشور مقصد اقامت داشته است و با زبان مردم، هزينه‌ها، روش‌هاي جابجايي و ... کاملا آشناست، ديگر نيازي نمي‌بيند که با تور مسافرت کند و هزينه‌ها و زمان اقامت خود را خودش به تنهايي مديريت مي‌کند لذا در حالت دوم نمي‌توانيم و صحيح هم نيست که شخص را مجبور و ترغيب به استفاده از تور نماييم. وي اضافه مي‌کند: حالت سومي را در نظر بگيريم که گردشگر تا حدي به زبان محلي مقصد و هزينه‌ها و قوانين آشناست، مثلا شخصي از تهران قصد مسافرت به استاني ديگر را دارد و هدف او صرفا گردشگري است (تفريحي، فرهنگي، زيارتي يا ...) و آشنا يا فاميلي هم در مقصد ندارد که در طول سفر در کنار او باشد و با اماکن گردشگري مقصد نيز ناآشناست. در اينجا او دو راه دارد، يا با خودروي شخصي –يا عمومي- و به تنهايي از مقصد بازديد کند و يا با تورهاي تعريف شده براي مقصد، گردشگري کند!؟ نجات ثابت اظهار مي‌دارد: هر دو مزايا و معايبي دارند اما اينکه چرا در حالت فوق، اکثر مردم ما مسافرت شخصي را به ثبت نام در تور ترجيح مي‌دهند، چندين پاسخ مختلف وجود دارد؛ اول آنکه اگر فرد قانع شود که در تور هزينه‌هايش کاهش مي‌يابد، مثلا هزينه‌هاي دريافتي از طرف تور از هزينه‌هايي مثل سوخت، اقامت و غيره‌اي که خودش هزينه مي‌کند،‌کمتر مي‌شود، ترجيح مي‌دهد با تور مسافرت کند. مانند اکثر کساني که از شهرستان‌هاي بزرگ براي سفر به مشهد در تور ثبت نام مي‌کنند. چرا که مي‌دانند هزينه‌هاي قطار (يا هواپيما) يا اقامتگاهي که آژانس براي آنها در نظر گرفته و وسايل عمومي آماده در طول سفر، براي او به صرفه‌تر از هزينه‌هاي شخصي خودش است. اين فعال گردشگري مي‌افزايد: دوم، اگر با مقصد کاملاً ناآشنا باشد و احتمال گم‌شدن و سردرگمي و اتلاف وقت و همچنين ناآشنايي به شرايط محيطي مقصد براي گردشگر وجود داشته باشد، باز مسافرت با تور را ترجيح مي‌دهد، مثلاً اکثر مردم ايران به شرايط جغرافيايي و آداب سفر به ميانکاله و کوير مرنجاب و بخش‌هاي کمتر شناخته شده، آشنايي کمي دارند و مي‌دانند که به تنهايي نمي‌توانند از سفر خود بهره و لذت کافي را ببرند و سعي مي‌کنند با تور و راهنما به اينگونه اماکن سفر کنند. نجات ثابت خاطرنشان مي‌کند: سوم آنکه در تور همه افراد به نوعي هم مقصد، تاحدي هم انگيزه و با علائق تقريبا مشترک (البته براي همان مقصد) هستند که به فردي که بدون خانواده سفر مي‌کند، انگيزه و شوق و لذت بيشتري مي‌بخشد تا با شخصيت‌ها و همفکراني جديد آشنا شود، مثلا در تورهاي زيارتي يا سياحتي، هميشه انسان دوستاني جديد پيدا مي‌کند که ممکن است تا آخر عمر با يکديگر در تماس باشند که اين جمعي سفرکردن در افراد نشاط مضاعف ايجاد کرده و از سفر خود بيشتر لذت مي برد و حتي از حمايت جمع در برابر خطرات مختلف و حوادث و بيماري‌ها بهره مند مي‌شود