گنبد سلطانیه زنجان، نگین فیروزه ای جهان

گنبد سلطانیه یادگار دوره ایلخانیان در ایران و یکی از آثار ثبت‌شده کشور در فهرست میراث جهانی محسوب می‌شود، این گنبد به دست سلطان محمد خدابنده در قرن هشتم احداث شده است که هم اکنون بزرگترین گنبد آجری جهان بشمار می‌آید. این اثر بی‌بدیل یکی از شاخص‌ترین بناهای دوره ایلخانی است و به عنوان نقطه عطف معماری این دوره محسوب می‌شود که نظر هر بیننده‌ای را به خود معطوف می‌کند. گنبد سلطانیه علاوه بر شکوه و عظمت معماری که در نوع خود بی نظیر است، دانشنامه ای از نقش و طرح در تزیینات معماری آن روز، که بیانگر برهه ای از تاریخ معماری و هنر ایران است را نیز به نمایش گذاشته است. رئیس پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه به مناسبت چهاردهمین سالروز ثبت جهانی گنبد سلطانیه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: سلطانیه یادگار دوره ایلخانیان در ایران است که در سال ۸۴، به عنوان هفتمین آثار ثبت‌شده کشور در فهرست میراث جهانی جای گرفت این اثر به دست سلطان محمد خدابنده در قرن هشتم احداث شده و با حدود ۷۳۵ سال دیرینگی همچنان ایستایی خود را حفظ کرده و پابرجا و استوار مانده است. میر موسی انیران افزود: هم اکنون آثار انبوه تاریخی، فرهنگی، طبیعی مختلفی در کشور وجود دارد که چشم اندازهای زیبایی را فراهم کرده اما در این میان آثار شاخصی هستند که قابلیت جهانی دارند با توجه به ویژگی‌هایی مورد سنجش قرار می‌گیرند. وی اضافه کرد: ساختمان سلطانیه بر روی یک نقشه هشت ضلعی بنا شده است که طول هر ضلع آن ۱۷ متر، فاصله میان وجوه خارجی آن ۴۲ متر و ضخامت بنا حدود ۷.۴۰ متر است. رئیس پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه ادامه داد: بر این پایه، پایگاه جهانی با ساز و کارهایی، همواره ایستایی بنا را به لحاظ شاهد گچی (حرکات ساختمان در طول سال) مورد بررسی قرار می دهد که تا کنون موردی خاص وجود نداشته است. وی اظهار داشت: ۱۴ سال از ثبت جهانی این اثر مهم تاریخی در کشورمان می‌گذرد و طی این مدت نه تنها در سطح کشور بلکه برای گردشگران اقصی نقاط جهان نیز این گنبد شناخته شده است و همه ساله شمار زیادی علاقه مند را به خود جذب می کند. انیران افزود: ۲ هزار سایت جهانی آثار گوناگون تاریخی به ویژه گنبد جهانی سلطانیه را تبلیغ می کنند و این فرصت برای هر گردشگری فراهم شده است تا با سفر به شهرستان سلطانیه از این اثر زیبا دیدن کرده و آن را برای دیگران نیز تبلیغ کند. رئیس پایگاه میراث جهانی گنبد سلطانیه ادامه داد: همه ساله یونسکو بازرسی‌های غیر روتین را از آثار جهانی انجام می‌دهد و در صورت بروز خطایی این مهم به متولیان امر مربوطه گوشزد می‌شود تا نسبت به رفع مساله پیش آمده اقدام کنند. انیران یادآوری کرد: برای معرفی بیشتر و مطالعات دقیق این بنا، اقدامات و برنامه هایی با همکاری‌های بین بخشی در حال انجام است که در دراز مدت بسیار اثر گذار خواهد بود.

  • منبع ایرنا