عوارض خروج از کشور

اگر برای سفر خارجی به فرودگاه رفته باشید، با صف طولانی پرداخت عوارض خروج از کشور روبرو می‌شوید که اگر فیش آن را به مامور فرودگاه در زمان کنترل پاسپورت نشان ندهید، اجازه خروج از کشور به شما داده نمی‌شود، اما سوال اینجاست که پرداخت 75 هزارتومان عوارض خروج از کشور بابت چیست و جایگاه قانونی آن کدام است؟

لایحه دریافت عوارض خروج از کشور در سال 1364 با توجه به شرایط ویژه آن دوره و کمبود درآمدهای دولت و در زمان جنگ تحمیلی، تقدیم مجلس شورای اسلامی شد. پس از بررسی این لایحه در صحن علنی مجلس، ‌لایحه مذکور مشتمل بر ماده واحده و شش تبصره در جلسه یکشنبه 30 تیرماه 1364 تصویب و در جلسه یکم مردادماه همان سال به تأیید شورای نگهبان رسید شورای نگهبان در نظر تأییدی خود در نامه شماره 4041 اعلام کرد که: «حق مسافرت و آزادی سفر از اعمال عادی و حقوق مسلم فردی و اجتماعی هر شخص است که طبق اصل 20 قانون اساسی همگان از آن برخوردارند و برحسب بند 7 اصل سوم قانون اساسی بر حسب قانون باید تأمین شود. سلب این حق در شرایط عادی با موازین شرعی و قانون اساسی مغایرت دارد، ولی نظر به وضع فوق‌العاده فعلی و جنگ تحمیلی با اکثریت آرا تأیید شد.»

اکنون 20 سال از تصویب این لایحه می‌گذرد و بعد از آن هم، همه ساله عوارض خروج از کشور در بودجه سنواتی کشور تکرار شده است، و از مبلغ اولیه 5 هزار تومان در سال 64 به 75 هزار تومان در سال 94 رسیده است.

در ماده واحده قانون دریافت عوارض خروج از کشور آمده است: دولت مکلف است از هر مسافری که با گذرنامه دولت جمهوری اسلامی ایران به خارج از کشور مسافرت می‌نماید برای بار اول در هر‌ سال مبلغ پنجاه هزار (۵۰/۰۰۰) ریال و برای بار دوم و بیشتر در همان سال برای هر نوبت مبلغ یکصد هزار (۱۰۰/۰۰۰) ریال تحت عنوان عوارض خروج‌ از کشور اخذ و به حساب درآمد عمومی کشور منظور نماید.

در لایحه بودجه 1394 کل کشور و بر اساس ماده 45 قانون مالیات بر ارزش افزوده، برای سال جاری عوارض خروج از کشور برای هر مسافر به مقاصد بین‌المللی 75 هزار تومان و برای مقاصد زیارتی عوارض پرداختی 50 درصد این مبلغ یعنی 37 هزار و 500 تومان است. همچنین عوراض خروج زمینی و دریایی برای هر نفر ۲۵۰,۰۰۰ ریال تعیین شده است